Zonnebank en je huid: wat uv doet en wat je daarna doet

Een zonnebank geeft vooral uv-a, de straling die het diepst in je huid komt. Je wordt er bruin van, maar je bouwt er geen bescherming mee op. Wel gaat je huid er sneller van verouderen. Wij verkopen geen producten voor de zonnebank en raden hem ook niet aan. Ga je toch, dan lees je hier wat uv met je huid doet, wat je doet als je verbrand bent en wanneer je na een sessie kunt douchen.

Wat doen uv-a en uv-b met je huid?

Uv-straling komt in twee soorten die je huid bereiken: uv-a en uv-b. Uv-b blijft in de bovenste huidlaag hangen. Dat is de straling waar je rood en pijnlijk van wordt. Uv-a gaat verder naar binnen, tot in de laag die je huid stevig houdt.

Van uv-a merk je op het moment zelf weinig. Er prikt niets en je huid voelt niet warm. Het werk gebeurt onder de oppervlakte, en pas jaren later zie je het terug. Een makkelijk ezelsbruggetje: de A van aging (veroudering), de B van burning (verbranden).

Wat gebeurt er onder een zonnebank?

De lampen geven uv af, net als de zon, maar in een andere verhouding. Zonlicht dat je huid bereikt bestaat grotendeels uit uv-a. Onder een zonnebank ligt dat aandeel nog hoger, want de lampen zijn juist op uv-a gericht.

Dat is geen toeval. De lampen zijn afgesteld op zo veel mogelijk kleur in zo kort mogelijke tijd. Daarom ziet de kleur er vaak net iets anders uit dan een kleurtje van buiten.

In Nederland gelden er regels. Onder de 18 jaar mag je niet onder de zonnebank. Ook moet je vooraf advies krijgen over de sterkte en de tijd die bij jouw huidtype passen. Volg dat advies op en stop meteen als je huid warm of prikkerig wordt.

Laat deodorant, parfum en make-up weg voordat je gaat. Die kunnen samen met uv-straling voor irritatie zorgen. Over de gezondheidsrisico's doen wij als skincarewinkel geen uitspraken. Artsen raden de zonnebank af, en vragen daarover horen thuis bij je huisarts of dermatoloog. Zie je een plekje of moedervlek veranderen, laat het dan altijd bekijken.

Waarom je huid van uv sneller veroudert

Uv-a komt tot in de laag waar je collageen zit. Collageen is het eiwit dat je huid stevig en glad houdt. Daar maakt de straling vrije radicalen: onstabiele deeltjes die je cellen beschadigen.

Je huid heeft daar zelf een antwoord op. Antioxidanten zijn stoffen die vrije radicalen onschadelijk maken, en je huid maakt ze zelf aan. Bij zo veel straling in korte tijd zijn het er simpelweg te weinig. Er blijft schade achter, en elke sessie telt op bij de vorige.

Wat je daarvan terugziet, zie je meestal pas na jaren. Denk aan fijne lijntjes, een slappere huid en grovere poriën. Ook pigmentvlekken horen erbij: je pigmentcellen reageren op straling door meer melanine (je eigen bruine kleurstof) te maken, en dat gebeurt lang niet altijd gelijkmatig. Hoe je die vlekken daarna aanpakt, lees je in ons artikel over pigmentvlekken verminderen.

Verbrand na de zonnebank: wat doe je nu?

Ook onder een zonnebank kun je verbranden. Je merkt het vaak pas twee tot zes uur later, als je huid rood en strak aanvoelt. Dit doe je in de eerste uren:

• Koel af met lauw water. Een lauwe douche of een washandje met koud water op kleine plekken. Geen ijs op je huid, dat is te koud voor een huid die al beschadigd is.
• Smeer dun en zonder parfum. Een lichte gel of een after sun uit de koelkast voelt het fijnst. Meer lagen helpen niet.
• Drink extra water en trek losse, zachte kleding aan over de rode plekken.
• Laat je actieve producten staan. Zuren zoals glycolzuur en salicylzuur, vitamine A, scrubs en sterke vitamine C zetten je huid aan het werk. Die heeft nu juist rust nodig. Reken op een tot twee weken, en pak daarna eerst je moisturizer weer op.
• Ga niet nog een keer. Een tweede sessie om de kleur gelijk te trekken maakt de schade alleen groter.

Ga naar de huisarts bij blaren, bij koorts, rillingen of misselijkheid, of als een groot deel van je lichaam verbrand is. Ook als de pijn na twee dagen erger wordt in plaats van minder. Krijg je jeukende bultjes zonder dat je huid echt rood is? Dat kan een zonneallergie zijn, en daar kijkt de huisarts naar mee. Wat je verder dag voor dag doet en laat, staat in ons artikel over het verzorgen van een verbrande huid.

Wanneer kun je douchen na de zonnebank?

Direct douchen mag. Je kleur zit ín je huid en niet erop, dus je spoelt hem er niet af. Wachten tot het kleurtje is ingetrokken heeft dus geen zin. Voelt je huid warm en rood aan, dan is er wel één reden om even te wachten: koel dan eerst rustig af.

Zo doe je het:

• Lauw water, rond de 37 graden. Hoe warmer je doucht, hoe droger je huid wordt.
• Kort en zonder zeep op de rode plekken. Sla de scrub, de borstel en de ruwe washand over.
• Dep je huid droog met een zachte handdoek in plaats van wrijven.
• Smeer meteen daarna op een licht vochtige huid. Dan houd je het vocht het beste vast.

En dat trekkende, jeukende gevoel na de douche? Op je huid ligt een dun vetlaagje dat vocht binnenhoudt. Uv en warmte drogen je huid al uit, en warm water met zeep lost dat laagje op. Daarna verdampt het water van je huid en neemt het nog wat vocht mee naar buiten.

Krab niet, maar koel en smeer. Meer over dat gevoel lees je in ons stuk over jeuk en een trekkende huid na het douchen.

Wat een zonnebank niet doet

Rond de zonnebank leven een paar hardnekkige verhalen. Dit is hoe het zit:

Welk huidtype je hebt en hoe snel dat verbrandt, zoek je op in ons overzicht van de zes huidtypes en hun uv-gevoeligheid.

Verzorging voor een huid die veel uv krijgt

Een huid die regelmatig uv te verduren krijgt, vraagt om rust en om vocht. Geen zware kuur, wel de juiste basis. Zo kies je binnen ons assortiment:

• Huid rood en warm? Voor je lichaam is de Sensilis After Sun Repair gemaakt voor na blootstelling aan de zon. Met bisabolol (een kalmerende stof uit kamille), allantoïne en centella asiatica (een plantenextract dat de huid kalmeert). Voor je gezicht werkt sprayen fijner dan wrijven: de Sensilis The Cool Rescue bevat hyaluronzuur (dat vocht vasthoudt) en panthenol, ook wel vitamine B5.
• Huid trekt of jeukt na het douchen? Dan mag er een crème bij. De ANUA Heartleaf 70% Intense Calming Cream kalmeert en hydrateert zonder plakkerig gevoel, met panthenol en ceramide (een vet dat je huid zelf ook maakt).
• Gevoelige huid die snel rood wordt? De ALPHA-H Essential Hydration Cream hydrateert zonder vet laagje en vermindert jeuk en roodheid. Meer verzorging zonder prikkels vind je bij gevoelige huid.
• Overdag naar buiten? Daar hoort SPF 50 bij als laatste ochtendstap, bijvoorbeeld de mesoestetic mesoprotech melan 130 pigment control SPF50+. Alles voor tijdens en na de zon staat bij zonbescherming. Een serum met antioxidanten past daar goed onder, zoals het ALPHA-H Vitamin C Serum met 3% vitamine C. Hoeveel je smeert en hoe vaak, lees je in ons artikel over SPF en wanneer je zonnebrand gebruikt.

Weet je niet wat jouw huid nu nodig heeft? Doe de SkinQuiz, dan stellen we een routine samen die bij je huidtype past, of stel je vraag in de chat.

Advies van onze huidtherapeut

Veelgestelde vragen over de zonnebank

Waarom gebruik je geen zonnebrandcrème onder de zonnebank?

SPF is gemaakt voor daglicht buiten. Onder de lampen is de tijd de enige rem, en die wordt vooraf op jouw huid afgestemd. Een filter maakt die straling ook niet ongevaarlijk. Kortom: het is geen manier om langer of veiliger te liggen. Vraag om het advies dat de zonnestudio verplicht moet geven en houd je daaraan.

Na hoeveel keer ben je bruin van de zonnebank?

Dat verschilt sterk per persoon en is niet in een aantal keren te vangen. Heb je een lichte huid met sproeten, dan wordt die vooral rood en nauwelijks bruin. Bij een getinte huid gaat kleuren sneller. De kleur die uv-a geeft, vervaagt bovendien vrij vlot weer.

Mag ik mijn gewone skincare gebruiken op de dag dat ik ga?

Je cleanser en je moisturizer kunnen gewoon door. Zuren, vitamine A en een sterk vitamine C-serum laat je die dag beter staan, want die maken je huid gevoeliger. Vlak voor de sessie doe je geen make-up, parfum of deodorant op de huid die eronder gaat.

Mijn huid heeft jeukende bultjes na een sessie. Wat is dat?

Soms is het irritatie, bijvoorbeeld door parfum of deodorant in combinatie met uv. Soms is het een reactie op de straling zelf. Blijft het terugkomen of wordt het erger, laat het dan aan je huisarts zien. Wij kunnen daar geen diagnose over stellen.

Is er een manier om kleur te krijgen zonder uv?

Ja. Een zelfbruiner of een dagcrème met een lichte tint geeft kleur zonder dat er straling aan te pas komt. Je huid veroudert er niet van en je verbrandt niet. Ga je daarna toch de zon in, dan smeer je nog steeds gewoon SPF, want een tint beschermt niet.