Pigmentvlekken verminderen: wat werkt en wat niet

Pigmentvlekken verminderen lukt met drie dingen: elke dag SPF, één ingrediënt dat de aanmaak van pigment afremt, en minstens drie maanden geduld. Helemaal weg krijg je bruine vlekken met skincare zelden. Lichter, kleiner en minder opvallend wel. In dit artikel lees je welke soorten vlekken er zijn en welke crème of serum bij welke vlek past. Ook lees je wat je per maand mag verwachten en wanneer je beter naar een huidtherapeut of huisarts gaat.

Welke bruine vlekken heb jij?

Pigment is de bruine kleurstof die je huid aanmaakt om zich tegen de zon te beschermen. Een pigmentvlek ontstaat als de huid op één plek te veel van die kleurstof maakt. Dat gebeurt niet zomaar. Er is altijd een aanleiding: zon, een oud puistje, hormonen of gewoon de jaren. Welke aanleiding het was, bepaalt wat het beste helpt.

Vlekken na puistjes noemen huidtherapeuten post-inflammatoire hyperpigmentatie, dus extra pigment na een ontsteking. Ze zitten meestal oppervlakkig en reageren goed op skincare. Melasma zit dieper en luistert vooral naar hormonen.

Daarover schreven we een apart stuk: zwangerschapsmasker: voorkomen en verminderen. Wil je meer weten over hoe pigment in de huid werkt, ook over witte vlekken? Lees dan ons overzicht van pigmentatie als huidaandoening.

Waarom SPF stap één is

Het klinkt saai, maar het is de belangrijkste stap. UV-straling (de onzichtbare straling van de zon) zet je pigmentcellen aan het werk. Smeer je 's avonds een serum tegen vlekken en ga je overdag zonder bescherming naar buiten? Dan maakt je huid weer aan wat je net hebt afgeremd. Netto gebeurt er dan niets.

Dit is wat wij aanraden:

• SPF 50, elke ochtend, het hele jaar. Ook in de winter en op bewolkte dagen komt UV door de wolken. Smeer gezicht, hals, oren en handen.
• Kies getint of mineraal bij vlekken. Een tintje of een minerale filter (zinkoxide) houdt ook zichtbaar licht tegen. Dat licht maakt melasma en donkere vlekken eveneens donkerder.
• Buiten elke twee uur opnieuw. Een stick is handig voor onderweg, ook over make-up.
• Hoed en schaduw tussen 12 en 15 uur. Vooral voor voorhoofd en wangen, de plekken waar de zon het hardst op staat.

Hoe SPF werkt, hoeveel je smeert en hoe je het in je routine past, lees je in alles over SPF en zonnebrand.

Welke ingrediënten verminderen pigmentvlekken?

Skincare pakt een vlek op drie manieren aan. Het remt de aanmaak van nieuw pigment of het vertraagt het vervoer van pigment naar de bovenste huidlaag. Of het helpt de huid oud pigment sneller kwijt te raken. De beste routines combineren twee van die drie. Dit zijn de ingrediënten die je op een verpakking zoekt:

Vitamine C, niacinamide en een mild zuur zijn de basis. Wat zo'n serum precies doet en hoe je het in je routine zet, lees je in welk serum het beste werkt bij pigmentvlekken. Tranexaminezuur en azelaïnezuur zijn de specialisten. Tranexaminezuur is de eerste keus bij melasma en hardnekkige vlekken. Azelaïnezuur is fijn bij vlekken na puistjes, omdat het ook roodheid en irritatie kalmeert.

Retinal (een sterkere vorm van vitamine A dan retinol) is een goede aanvulling als je ook lijntjes wilt aanpakken. Het werkt niet direct op het pigment, maar zorgt dat de huid het sneller loslaat. Hoe je dat opbouwt zonder rode huid, lees je in ons artikel over retinol.

Wat wij niet aanraden: citroensap, appelazijn of scrubben op de vlek. Zuur uit de keuken is niet gedoseerd en prikkelt de huid. Een geprikkelde huid maakt juist meer pigment aan. Hetzelfde geldt voor een grove scrub.

Crème of serum: wat kies je?

Een serum is dun en geconcentreerd. Je brengt het aan op een schone huid, onder je crème, en het bevat meestal de hoogste dosis werkzame stof. Een pigmentvlekken crème is dikker en verzorgt tegelijk. Voor een droge huid, of als je maar één stap wilt, is dat een prettige keus.

Het meeste resultaat haal je uit de combinatie. In de ochtend een serum met vitamine C onder je SPF, 's avonds een crème of serum met tranexaminezuur, niacinamide of azelaïnezuur.

Kies één product per dagdeel en houd dat drie maanden vol. Meer producten stapelen werkt niet sneller. Het vergroot alleen de kans op irritatie, en irritatie is de vijand van een egale teint.

Wat mag je verwachten en hoe lang duurt het?

Pigment zit in huidcellen die langzaam naar boven schuiven en afschilferen. Die cyclus duurt ongeveer vier tot zes weken, bij een oudere huid langer. Een vlek die al jaren zit, verdwijnt dus niet in twee weken. Dit is een eerlijke tijdlijn:

• Week 1 tot 4. Je huid voelt gladder en de teint oogt frisser. De vlek zelf verandert nog nauwelijks.
• Maand 2 en 3. Vlekken na puistjes worden lichter. Zonvlekken en melasma beginnen aan de randen te vervagen.
• Maand 3 tot 6. Het grootste verschil. Ouderdomsvlekken en melasma zijn duidelijk lichter, maar meestal niet weg.
• Daarna. Onderhoud. SPF blijft elke dag, het serum kun je vaak terugbrengen naar een paar keer per week.

Maak op dag één een foto bij daglicht, zonder make-up, en herhaal die elke maand op dezelfde plek. Je ziet een vlek elke dag in de spiegel en dan valt verandering niet op. Op de foto wel.

Wanneer ga je naar een huidtherapeut of huisarts?

Naar de huisarts ga je bij een vlek die verandert. Let op deze signalen: de vlek groeit, wordt donkerder of krijgt meerdere kleuren, de rand wordt grillig, of de vlek jeukt, bloedt of schilfert. Ook een nieuwe donkere vlek na je veertigste laat je even bekijken. Meestal is het onschuldig, maar dat wil je zeker weten voor je er iets op smeert.

Naar de huidtherapeut ga je als goede skincare na een half jaar te weinig doet. Die kijkt hoe diep het pigment zit en kan een peeling of laser voorstellen. Ook dan blijft thuis de basis: SPF en een pigmentremmer, anders komt de vlek terug. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, overleg dan eerst met je verloskundige welke ingrediënten je gebruikt.

Welke crème of welk serum past bij jou?

We verkopen alleen merken die in salons en praktijken worden gebruikt. Zo kies je binnen ons assortiment:

• Je begint net, of je wilt vooral voorkomen. Start met een SPF die pigment afremt. De mesoestetic mesoprotech melan 130 pigment control SPF50+ heeft een subtiel tintje en helpt de vorming van pigment te remmen.
• Je wilt een frissere, egalere teint. Gebruik 's ochtends een serum met vitamine C, zoals het ALPHA-H Vitamin C Serum met 3% vitamine C, hyaluronzuur en zoethout. 's Avonds past het ALPHA-H Vitamin B Serum met 5% niacinamide.
• Vlekken na puistjes of een onrustige huid. Het Image Skincare ILUMA Intense Brightening Serum combineert azelaïnezuur met zoethout en moerbei. Het helpt nieuw pigment voorkomen en vermindert roodheid. Meer uit die lijn vind je bij de ILUMA-lijn van Image Skincare.
• Hardnekkige vlekken of melasma. Dan kies je tranexaminezuur. De mesoestetic melan tran3x gel cream combineert het met niacinamide en een licht exfoliërend effect (het maakt dode huidcellen los). Wil je meer kracht, dan zet je daar het concentrate uit dezelfde lijn onder. Alles staat bij elkaar op de pagina van de melan-lijn van mesoestetic.
• Je wilt oud pigment sneller kwijt. Een mild zuur op één of twee avonden per week, zoals de mesoestetic brightening peel booster met glycolzuur. Niet op dezelfde avond als retinal.

Alle producten voor een huid met vlekken staan bij elkaar in onze collectie pigmentatie.

Weet je niet welke soort vlek je hebt, of welk serum daarbij past? Doe de SkinQuiz, dan stellen we een routine samen voor jouw huid. Of stuur een foto via de chat.

Advies van onze huidtherapeut

Veelgestelde vragen over bruine vlekken

Gaan pigmentvlekken vanzelf weg?

Soms. Vlekjes na een puistje vervagen vaak binnen drie tot twaalf maanden, sneller met SPF en niacinamide. Een zwangerschapsmasker wordt na de bevalling meestal lichter. Zonvlekken en ouderdomsvlekken blijven zonder hulp zitten en worden elke zomer iets donkerder.

Helpt citroensap of appelazijn tegen bruine vlekken?

Nee, en het kan averechts werken. Het zuur is niet gedoseerd en prikkelt de huid. Citroensap maakt de huid bovendien extra gevoelig voor zon, waardoor je juist nieuwe vlekken kunt krijgen. Kies een product met een bekende dosis; dat is veiliger en werkt beter.

Kan ik pigmentvlekken op mijn handen en armen ook zo aanpakken?

Ja, met dezelfde ingrediënten. De huid op handen en armen is dikker en vernieuwt trager, dus reken op langer dan in het gezicht. Handen krijgen bovendien veel zon en worden vaak gewassen. Smeer ze elke ochtend mee met SPF en na een wasbeurt opnieuw.

Mag ik vitamine C en niacinamide samen gebruiken?

Ja. Het oude idee dat ze elkaar tegenwerken, klopt niet bij de huidige formules. Veel mensen gebruiken vitamine C in de ochtend en niacinamide in de avond, maar samen op één moment kan ook. Heb je een gevoelige huid, begin dan met één van de twee en voeg de ander na twee weken toe.

Waarom worden mijn vlekken in de zomer donkerder?

Omdat de pigmentcellen in de vlek gevoeliger zijn dan de huid eromheen. Bij zon reageren ze sneller en sterker. Daarom zie je een vlek in augustus duidelijker dan in februari. Een hoge SPF, een hoed en de schaduw in de middaguren houden het verschil klein.