Exfoliëren: hoe, hoe vaak en waarmee

Exfoliëren is het verwijderen van dode huidcellen van het huidoppervlak. Dat kan met een scrub, die de cellen wegwrijft met korrels, of met een exfoliant, die ze losmaakt met zuren of enzymen. Voor de meeste huidtypes is een milde exfoliant twee of drie keer per week genoeg, altijd met SPF overdag. In dit artikel lees je wat het verschil is tussen scrubben en exfoliëren, welke soort bij jouw huid past en hoe vaak je het doet. Ook lees je welke producten uit ons assortiment bij welke huid horen.

Wat is exfoliëren?

Je huid vernieuwt zichzelf de hele dag door. Onderin de opperhuid ontstaan nieuwe cellen, die langzaam naar boven schuiven en daar afsterven. Normaal laten die dode cellen vanzelf los. Het woord exfoliëren betekent letterlijk het afstoten van die cellen.

Dat loslaten gaat niet altijd goed. Zon, koude lucht, een droge of juist vette huid en het ouder worden vertragen het proces. De dode cellen blijven dan te lang liggen. Je ziet dat als een doffe, ruwe huid, schilfers, verstopte poriën en puistjes. Ook je serum en crème trekken slechter in, omdat er een laagje dode cellen tussen zit.

Een exfoliant helpt je huid bij dat opruimen. Hij maakt de dode cellen los, zodat de nieuwe cellen eronder tevoorschijn komen. Het resultaat is een gladdere, frissere huid met een egalere teint. Fijne lijntjes, pigmentvlekjes en grove poriën vallen minder op. Het is geen wondermiddel, maar wel een van de stappen met het meest zichtbare effect.

Wat is het verschil tussen scrubben en exfoliëren?

Scrubben is een vorm van exfoliëren. Het doel is hetzelfde: dode huidcellen weghalen. Het verschil zit in de manier waarop.

Een scrub werkt met wrijving. Kleine korrels schuren het bovenste laagje dode cellen los terwijl je masseert. Daarna spoel je de scrub af. Dit heet ook wel fysiek of mechanisch exfoliëren. Het werkt vooral aan de oppervlakte.

Een exfoliant werkt zonder wrijven. Zuren of enzymen lossen de "lijm" op die de dode cellen aan elkaar houdt, waardoor ze vanzelf loslaten. Dit heet chemisch exfoliëren. Zo'n exfoliant is meestal een lotion, tonic of gel die je op de huid laat zitten. Sommige zuren dringen ook in de poriën door en maken die van binnen schoon.

In de praktijk is een exfoliant vaak milder dan een scrub, ook al klinkt "zuur" spannender. Een scrub met grove korrels kan kleine krasjes maken, zeker als je te hard wrijft. Wij kiezen daarom scrubs met een fijne korrel zonder scherpe randjes. Een zure exfoliant doet zijn werk zonder dat je hoeft te wrijven, en werkt gelijkmatiger.

AHA, BHA, PHA, enzymen of scrub: welke past bij jouw huid?

Op een verpakking kom je verschillende afkortingen tegen. Ze verwijzen naar de soort stof die de dode cellen losmaakt. Elke soort werkt net anders en past bij een andere huid. Zo verhouden ze zich tot elkaar:

Twijfel je tussen de eerste twee? Lees dan ons artikel over het verschil tussen AHA en BHA in skincare. Kort gezegd: AHA voor een doffe of droge huid die glad en egaal moet worden, BHA voor een vette huid met verstopte poriën. Heb je een vette huid en wil je weten waar dat vandaan komt, dan leggen we dat daar uit.

Hoe vaak mag je exfoliëren?

Dit is de vraag die we het vaakst krijgen. Het eerlijke antwoord: dat hangt af van je huid en van het product. Een milde tonic met PHA kun je elke dag gebruiken. Een sterke nachtpeeling met 10% glycolzuur gebruik je maar twee of drie avonden per week. Lees dus altijd de gebruiksaanwijzing van het product.

Voor iedereen die nieuw is met exfoliëren geldt dit schema. Begin met één keer per week, 's avonds. Gaat dat twee weken goed, dan ga je naar twee of drie keer per week. Blijft je huid rustig, dan mag je bij milde producten verder opbouwen. Meer dan dat is voor de meeste mensen niet nodig.

Te vaak exfoliëren merk je snel. Je huid gaat trekken, glimmen op een vreemde manier, wordt rood of prikt bij je gewone crème. Dat betekent dat je te veel gezonde cellen hebt weggehaald en de huidbarrière (het beschermende buitenste laagje van je huid) is verstoord. Stop dan een week, gebruik alleen een milde cleanser en een rijke crème, en begin daarna rustiger opnieuw.

Twee regels gelden altijd. Gebruik overdag SPF, want zuren maken je huid gevoeliger voor zonlicht. En combineer een exfoliant niet op dezelfde avond met retinol; wissel de avonden af. Hoe je die twee naast elkaar inplant, lees je in welke skincare-ingrediënten je beter niet combineert.

Hoe gebruik je een exfoliant in je routine?

De plek in je routine hangt af van het soort product. Zo pak je het aan:

• Scrub. Direct na het reinigen, op een vochtige huid. Masseer een halve minuut met zachte, draaiende bewegingen en spoel af met lauw water. Daarna ga je verder met de rest van je routine.
• Exfoliant in een tonic of lotion. Na het reinigen, op een droge huid. Breng aan met een wattenschijfje of je vingertoppen en spoel niet af. Laat het een paar minuten intrekken en breng daarna je serum en crème aan.
• Nachtpeeling of peel-booster. Na het reinigen als laatste stap, 's avonds. Bij sommige producten hoort er geen crème meer overheen; kijk dat na op de verpakking.
• Enzympoeder. Meng een halve theelepel met water in je handpalm tot een schuim. Masseer zachtjes in, laat kort intrekken en spoel af.

Een licht tintelend gevoel in de eerste minuut is normaal bij zuren. Branderigheid die aanhoudt is dat niet; spoel dan af met koel water. En, we zeggen het nog een keer: de volgende ochtend SPF.

Kun je een gevoelige huid exfoliëren?

Ja, mits je de juiste soort kiest en rustig begint. Een scrub is voor een gevoelige huid meestal geen goed idee: de korrels prikkelen de huid en maken haar roder. Een chemische exfoliant klinkt harder, maar is in de praktijk zachter, omdat er niets schuurt.

Kies dan een PHA, zoals gluconolacton. Dat molecuul is groter dan een AHA of BHA en trekt daardoor langzamer in de huid. Het houdt bovendien vocht vast, wat een gevoelige huid vaak nodig heeft. Een tweede optie is een enzympoeder zonder zuur. Wil je toch een AHA, kies dan melkzuur of amandelzuur in een laag percentage en gebruik het niet vaker dan één keer per week.

Let op hoe je huid reageert. Roodheid, jeuk of een trekkend gevoel na het gebruik betekent dat je een stap terug moet. Doe bij een nieuw product eerst een test op een klein stukje huid, bijvoorbeeld langs de kaaklijn.

Welk product past bij jou?

Alle exfolianten die we verkopen vind je in de collectie exfoliants, peels en scrubs. Zo kies je binnen dat aanbod:

• Nog nooit geëxfolieerd of een gevoelige huid? Begin met de Medik8 Press & Glow, een dagelijkse tonic met 5,5% gluconolacton (PHA). Hij droogt niet uit, plakt niet en past 's ochtends en 's avonds na je cleanser. Liever helemaal zonder zuur? De ALPHA-H Illuminating Enzyme Polish is een poeder met enzymen en rijstpoeder dat je met water tot een zacht schuim mengt.
• Vette huid, puistjes of mee-eters? Kies een BHA. De Medik8 Press & Clear bevat 2% ingekapseld salicylzuur (langzaam vrijgegeven, dus milder) en 2% tranexaminezuur, dat de teint zichtbaar verheldert. Beide Medik8-tonics staan in de Medik8 exfoliatie-lijn. Welke reiniger daarbij past, lees je in de beste cleansers voor een onzuivere huid.
• Doffe huid, eerste lijntjes of pigmentvlekjes? Dan is glycolzuur je AHA. De klassieker is Liquid Gold van ALPHA-H, een lotion met 5% glycolzuur die je om de avond aanbrengt en niet afspoelt. Wat dit zuur precies doet, wat het percentage betekent en voor wie het niet is, lees je in ons artikel over glycolzuur. De hele familie, van Liquid Gold + Vitamin C tot de intensievere Beauty Sleep Power Peel, staat in de ALPHA-H Liquid Gold-lijn. Wil je een stap verder, dan is de Medik8 Sleep Glycolic een nachtbehandeling met 10% glycolzuur voor twee of drie avonden per week, zoals het merk adviseert.
• Liever het gevoel van een scrub? Kies er een met fijne korrels én een beetje zuur, zoals de ALPHA-H Smoothing AHA Face & Body Scrub met glycolzuur. Een keer per week 's avonds is genoeg.

Weet je niet welke soort bij jouw huid past? Doe de SkinQuiz, dan krijg je een routine die is afgestemd op je huidtype en doel, of stel je vraag in de chat.

Advies van onze huidtherapeut

Veelgestelde vragen over exfoliëren

Mag je elke dag exfoliëren?

Met een mild product wel, zoals een tonic met PHA of een ingekapselde BHA. Sterkere producten met glycolzuur gebruik je om de avond of maar één of twee keer per week. Elke dag scrubben raden we af; dat beschadigt de huid op den duur.

Wat is beter: een scrub of een exfoliant?

Voor de meeste mensen een exfoliant. Die werkt gelijkmatiger, dringt bij een BHA ook in de poriën en vraagt geen wrijven. Een scrub geeft een direct glad gevoel en is prima bij een normale of vette huid. Voorwaarde: fijne korrels en niet vaker dan twee keer per week.

Kan ik exfoliëren combineren met retinol of vitamine C?

Ja, maar niet allemaal op hetzelfde moment. Vitamine C gebruik je 's ochtends, je exfoliant en retinol 's avonds op verschillende dagen. Wil je meer weten over vitamine A, lees dan hoe retinol werkt en hoe je het opbouwt.

Mag ik exfoliëren tijdens mijn zwangerschap?

Een lage concentratie glycolzuur, melkzuur of een PHA wordt meestal als veilig gezien. Hogere concentraties salicylzuur en producten waar ook retinol in zit, zoals de Beauty Sleep Power Peel, laat je in die periode staan. Overleg bij twijfel met je arts of verloskundige.

Hoe snel zie je resultaat?

Een gladder gevoel merk je vaak al na de eerste keer. Een egalere teint en minder verstopte poriën zie je na drie tot vier weken. Zo lang doet je huid er ongeveer over om zich helemaal te vernieuwen. Pigmentvlekjes en fijne lijntjes vragen twee tot drie maanden.