Zwangerschapsmasker: voorkomen en verminderen

Een zwangerschapsmasker is een verzameling bruine vlekken op je voorhoofd, wangen, neus of bovenlip die tijdens de zwangerschap ontstaat. De oorzaak is een combinatie van hormonen en zon. Het is onschuldig en vervaagt bij de meeste vrouwen in de maanden na de bevalling vanzelf. Helemaal voorkomen kun je het niet, maar je kunt de kans flink verkleinen. Elke dag een hoge SPF is daarbij de belangrijkste stap.

In dit artikel lees je waardoor de vlekken ontstaan en hoe snel dat kan gaan. Ook zie je welke ingrediënten je tijdens zwangerschap en borstvoeding wel en niet gebruikt, en wanneer je beter naar een huidtherapeut of dermatoloog gaat.

Wat is een zwangerschapsmasker precies?

De medische naam is melasma, soms ook chloasma. Het zijn bruine tot grijsbruine vlekken met een grillige rand, meestal aan beide kanten van het gezicht. Je ziet ze vooral op het voorhoofd, de wangen en jukbeenderen, de neus, de kin en de bovenlip. Die laatste plek lijkt soms op een lichte snor, en daar schrikken veel vrouwen van.

De vlekken zijn een vorm van hyperpigmentatie, dus een teveel aan pigment op één plek. Pigment is de bruine kleurstof die je huid aanmaakt om zich tegen de zon te beschermen. Bij een zwangerschapsmasker maken de pigmentcellen op sommige plekken meer kleurstof aan dan op andere. De huid zelf is verder gezond: het doet geen pijn, jeukt niet en is niet gevaarlijk voor jou of je baby.

Het komt veel voor. Volgens schattingen krijgt tot zeven op de tien zwangere vrouwen er in enige mate mee te maken. Bij een donkere of snel bruinende huid is de kans groter dan bij een heel lichte huid. Wat pigmentvlekken in het algemeen zijn en welke andere vormen er bestaan, lees je in ons overzicht van pigmentatie als huidaandoening.

Waardoor krijg je het en hoe snel?

Twee dingen werken samen: hormonen en zonlicht. Tijdens de zwangerschap stijgen de hormonen oestrogeen en progesteron sterk. Die hormonen maken je pigmentcellen gevoeliger, zodat ze sneller aan het werk gaan. Zonlicht is vervolgens het startsein: UV-straling (de onzichtbare straling van de zon) zet de pigmentcellen aan tot extra kleurstof.

Daarom zie je een zwangerschapsmasker vaker in de lente en zomer, en vaker bij vrouwen die veel buiten zijn. Erfelijkheid speelt ook mee. Had je moeder of zus er last van, dan is jouw kans groter. Ook de anticonceptiepil kan hetzelfde effect hebben, omdat die dezelfde hormonen bevat.

Hoe snel het kan gaan, verschilt per vrouw. Bij de meeste vrouwen verschijnen de vlekken in het tweede of derde trimester, als de hormoonspiegel het hoogst is. Na een zonnige dag zonder bescherming kunnen ze binnen een paar weken duidelijk zichtbaar worden. Een enkeling ziet de eerste vlekken al in de eerste maanden.

Zo verklein je de kans: SPF, schaduw en milde verzorging

Je hormonen kun je niet sturen, de zon wel. Dat maakt zonbescherming de belangrijkste maatregel. Dit is wat wij aanraden:

• Elke ochtend SPF 50, het hele jaar. Ook in de winter en op bewolkte dagen komt UV-straling door de wolken. Smeer gezicht, hals en oren, en herhaal op een buitendag elke twee uur. Een dagcrème met SPF is de makkelijkste manier; wanneer en hoe je die smeert lees je in alles over SPF en zonnebrand.
• Kies een getinte SPF bij pigment. Een lichte tint beschermt ook tegen zichtbaar licht, dat pigmentvlekken eveneens donkerder kan maken. Bovendien camoufleert hij de vlekken een beetje.
• Zoek de schaduw op tussen 12 en 15 uur. Een hoed met brede rand of een pet helpt meer dan je denkt, vooral voor het voorhoofd.
• Houd je verzorging mild. Scrubs, sterke peelings en producten met veel alcohol of parfum prikkelen de huid. Een geprikkelde huid maakt makkelijker extra pigment aan.
• Vermijd hitte op je gezicht. Sauna, een hete douche of een warme auto kunnen de vlekken tijdelijk donkerder maken.

Eerlijk is eerlijk: ook met al deze maatregelen kun je een zwangerschapsmasker krijgen. Je hormonen doen dan gewoon hun werk. Maar de vlekken blijven lichter en kleiner, en ze vervagen na de bevalling sneller.

Wat mag wel en niet tijdens zwangerschap en borstvoeding?

Veel bekende pigmentremmers zijn bedoeld voor een huid die niet zwanger is. In deze periode laat je ze staan. Gelukkig blijft er genoeg over. Dit overzicht helpt je kiezen; twijfel je, vraag het dan aan je verloskundige of huisarts.

De belangrijkste regel: gebruik je nu een serum of crème met retinol, retinal of een andere vorm van vitamine A, zet die dan op pauze. In ons artikel over retinol lees je waarom, en hoe je er na de borstvoeding rustig weer mee begint. Je hoeft in de tussentijd niet stil te zitten: SPF, vitamine C en niacinamide vormen samen een prima routine. Hoe die routine er van cleanser tot crème uitziet, en wat je doet bij een droge of onrustige huid, lees je in skincare tijdens je zwangerschap: wat wel en niet mag.

Is een zwangerschapsmasker blijvend?

Meestal niet. Na de bevalling dalen je hormonen weer en krijgen de pigmentcellen minder prikkels. Bij de meeste vrouwen vervagen de vlekken in de maanden daarna vanzelf. Geef je borstvoeding, dan kan dat wat langer duren, omdat je hormoonspiegel dan nog niet helemaal terug is. Reken op drie maanden tot een jaar.

Bij een deel van de vrouwen blijft een lichte schaduw achter, vooral als de huid in die maanden veel zon heeft gehad. Ook kan het masker bij een volgende zwangerschap terugkomen, vaak op dezelfde plekken. Dat is de reden dat wij ook ná de bevalling elke dag SPF blijven adviseren. De vlekken vervagen dan sneller en komen minder snel terug.

Hoe krijg je de vlekken weg?

Tijdens de zwangerschap is het doel vooral: niet erger laten worden. Drie dingen helpen daarbij. Overdag een getinte SPF 50 met een pigmentremmer, 's ochtends een serum met vitamine C en daarnaast een serum met niacinamide. Wat die twee vitamines precies doen, lees je in welk serum het beste werkt bij pigmentvlekken en in wat niacinamide wel en niet kan.

Verwacht geen wonderen binnen een maand. Een huid vernieuwt zich in cycli van ongeveer vier weken, dus geef een routine drie maanden voor je oordeelt. Foto's maken bij hetzelfde daglicht helpt om het verschil eerlijk te zien.

Na de bevalling en de borstvoeding kun je een stap verder gaan. Dan mogen tranexaminezuur en, rustig opgebouwd, retinol weer in je routine. Welk ingrediënt bij welke soort vlek past en wat je per maand mag verwachten, lees je in pigmentvlekken verminderen: wat werkt en wat niet. Blijven de vlekken na een half jaar goede verzorging hardnekkig, ga dan naar een huidtherapeut of dermatoloog. Zij kunnen een peeling, laserbehandeling of een crème op recept overwegen. Dat hoort bij een professional, niet bij een potje uit de winkel.

Welk product past bij jou tijdens je zwangerschap?

We verkopen alleen merken die in salons en praktijken worden gebruikt. Alle producten hieronder passen bij zwangerschap en borstvoeding; we hebben de ingrediënten daar per product op nagekeken. Zo kies je:

• Je wilt vooral goede bescherming. De mesoestetic mesoprotech melan 130 pigment control SPF50+ is een getinte zonnecrème die de vorming van pigment helpt remmen. Het is het meest beoordeelde mesoestetic-product in onze winkel. Alle varianten vind je in de collectie zonbescherming.
• Je huid is gevoelig of je wilt een minerale filter. De Image Skincare DAILY PREVENTION Pure Mineral Hydrating Moisturizer SPF 30 werkt met zinkoxide en hydrateert tegelijk. Een fijne keuze voor een droge of vochtarme huid.
• Je wilt de teint egaler. Het ALPHA-H Vitamin C Serum combineert vitamine C met hyaluronzuur en zoethout. Gebruik het 's ochtends onder je SPF. Het ALPHA-H Vitamin B Serum bevat 5% niacinamide en past 's avonds, of 's ochtends als je huid snel rood wordt.
• Je hebt de vlekken al en de borstvoeding is voorbij. Dan is de melan-lijn van mesoestetic met tranexaminezuur een logische volgende stap. Tot die tijd gebruik je alleen de SPF en de melan recovery uit die lijn.

Alle producten voor een huid met vlekken staan bij elkaar in onze collectie pigmentatie.

Weet je niet welke SPF of welk serum bij jouw huid past? Doe de SkinQuiz, dan krijg je een routine die past bij je huidtype. Of stel je vraag in de chat en vermeld dat je zwanger bent.

Advies van onze huidtherapeut

Veelgestelde vragen over het zwangerschapsmasker

Komt het bij een volgende zwangerschap terug?

Dat kan, en vaak op dezelfde plekken. Je pigmentcellen onthouden als het ware waar ze eerder actief waren. Begin daarom bij een nieuwe zwangerschap direct met dagelijkse SPF, ook als de oude vlekken al helemaal weg zijn.

Helpt het om helemaal uit de zon te blijven?

Volledig vermijden is niet nodig en ook niet fijn. Zoek de schaduw op in de middaguren, draag een hoed en smeer elke twee uur opnieuw. Op die manier kun je gewoon naar buiten zonder dat je huid extra pigment aanmaakt.

Kan ik make-up gebruiken om de vlekken te bedekken?

Ja, dat kan gewoon. Kies een foundation of concealer die niet verstoppend is en breng hem over je SPF aan. Een getinte zonnecrème doet vaak al genoeg, zodat je minder make-up nodig hebt.

Wanneer ga ik naar een huidtherapeut of dermatoloog?

Als de vlekken een half jaar na de bevalling ondanks dagelijkse SPF en goede verzorging niet lichter worden. Ook als je twijfelt of het wel een zwangerschapsmasker is, bijvoorbeeld bij een vlek die snel groeit of anders van kleur is. Zij bekijken je huid en bespreken welke behandeling past.

Mag ik mijn oude pigmentserum met retinol blijven gebruiken?

Nee. Zet alles met retinol, retinal, hydrochinon of arbutine op pauze tot je klaar bent met borstvoeding. Bewaar de flesjes koel en donker, dan kun je daarna rustig weer opbouwen.